تأثیر عبادات در پیشگیری و درمان اختلالات روان

عبادات شرعی مانند نماز ، روزه ، زکات و حج که دین اسلام بر پیروان خود واجب کرده است موجب می شود که فرد به سوی رفتار بهتر و برتر و رشد و ارتقای نفس و اجتناب از رفتار زشت و انحرافی و غیر انسانی گرایش پیدا کند .

عبادات

یکی از عباداتی که در این زمینه بیشتر مورد توجه قرار گرفته است نماز می باشد .

نماز

نماز یک رابطه خاضعانه و خاشعانه بین انسان و پروردگار است . بر قراری چنین رابطه ای در برابر آفریدگار هستی ، نیرویی معنوی به انسان می بخشد که حسن صفای روحی و آرامش قلبی و اهمیت روانی را در او برمی انگیزد . انسان وقتی در مقابل قادر متعال می ایستد ، از همه اشتغالات و مشکلات دنیا روی بر می گرداند و تمام حواس خود را متوجه خدا می کند ، در نتیجه حالتی از آرام سازی کامل و آرامش روان در او ایجاد می شود که از نظر درمانی تأثیر به سزایی در کاهش اضطراب و نگرانی او دارد .

دکتر توماس هایسلوپ (پزشک) می گوید : «مهمترین وسیله ایجاد آرامش در روان و اعصاب انسان که من تاکنون شناخته ام،نماز است

پیامبر اکرم (صلی الله علیه واله) نیز به هنگام فرا رسیدن اوقات نماز فرموده اند: « ای بلال ما را با نماز به آرامش وادار »

رابطه معنوی بین انسان و خداوند در موقع نماز . به او چنان نیرویی می بخشد که موجب تجدید امید ، تقویت اراده و آزاد شدن تواناییهای عظیم وی می شود به طوری که او را بر عمل سختی ها و انجام کارهای بسیار بزرگ قادر می سازد .سیول برت روانشناس انگلیسی نیز گفته است : « ما به واسطه نماز می توانیم وارد انبار بزرگی از نشاط عقلانی شویم که در شرایط عادی یارای وصول بدان را نداریم

روزه

روزه یکی دیگر از عبادات واجب مسلمانان است که در پرورش و تهذیب نفس تأثیر به سزایی دارد و سبب تقویت اراده انسان می شود و می تواند رفتارهای صحیح زندگی را بیاموزد تا مسوولیتها وظایف خود را به خوبی انجام دهد .

این مطلب را هم بخوانید :  اربعین به مانور قوی اجتماعی در جهان تبدیل شده است

زکات و حج

زکات نیز نوع دوستی را به انسان می آموزد و او را از خود محوری و خود خواهی نجات می هد .کمک به همنوعان موجب تقویت احساس تعلق به گروه و ایجاد احساس رضایت از خود می شود که چنین احساسی برای سلامت روانی اهمیت فراوانی دارد .

حج دارای فواید مهمی برای روان انسان است زیرا انجام مناسک حج و زیارت خانه خدا و قبر رسول خدا (صلی الله علیه واله) و ائمه ، فرد را برای تحمل سختی ها و گرفتاری ها آماده می کند و چون از همه ملتها و نژادها با لباسی یکسان و ساده دور هم جمع می شوند احساس نوعدوستی در آنها تقویت می شود .

دعا و نیایش

دعا و نیایش و مناجات در مذاهب گوناگون شکل های متفاوتی دارد ، اما محتوای آن در همه مذاهب حاکی از اعتراف به گناه و نقص و ضعف ، در خواست سلامت و سعادت و تمایل به قرب الهی است .

یکی از دانشمندان فرانسوی می گوید : «دعا عبارت است از رابطه یا معامله یک روح مضطرب در کمال شعور و اراده با قدرتی که آن روح احساس می کند ، به آن بستگی دارد و سرنوشتش به دست اوست .» منظور از دعا ، حالتی است که در آن انسان روح خود را با قدرتی که در قلب خویش احساس می کند ، مرتبط بسازد نه آنکه فرد از روی عادت ، اعمال یا الفاظی را انجام دهد یا بگوید و به عمق معنای آن نپردازد . »

این مطلب را هم بخوانید :  روش‌هایی برای ایجاد فرهنگ نوآوری مشارکتی

ویلیام جیمز می گوید : « آدمی در تلاش های خود ، ذخیره و نیروی روانی خود را از دست می دهد و تنها منبعی که می تواند آن نیرو را جبران کند ، اتصال به قدرت لایزال الهی است و آن اتصال حاصل نمی گردد مگر با مناجات.» الکسیس کارل در کتاب نیایش می نویسد : « دعا تنها جبران کننده ضعف انسان نیست ، بلکه تقویت کننده قدرت انسانی و ادامه دهنده کار مثبت و تلاش سازنده فرد در ساختن زندگی فردی و اجتماعی اش به حساب می آید و احساس عرفانی که از اعماق فطرت ما سرچشمه می گیرد یک غریزه اصلی است ، پس عدم ارضای این غریزه می تواند در فرد تنش ایجاد کند.»

بنابراین دعا و نیایش هم موجب آرامش روان می شود .

« الابذکرالله تطمئن القلوب»

و فرد احساس خود شکوفایی می کند و از تألمات روحی وی کاسته می شود و نیز باعث تخلیه هیجانات فرد و دستیابی وی به منبع لایزال ، توان و نیرو می شود . همچنین گریه که غالبا درجریان دعا رخ می دهد کمک زیادی به تخلیه هیجانات و استرس های فرد می کند . البته به قول جمیزها یزلینگ ، لازم نیست دعا در خواست چیزی از خدا باشد ، بلکه هر توجه و ارتباطی با دستگاه الهی دعا می باشد.

خداوند در سوره مبارکه فرقان آیه ۱۸ می فرماید : ای رسول به امت بگو که اگر دعای شما نبود ، پروردگار به شما چه توجهی داشت که شما آیات حق را تکذیب کردید و به کیفر آن خواهید رسید .

این مطلب را هم بخوانید :  جنسینگ یا جینسینگ چیست؟ خواص و ارزش غذایی آن

توبه

توبه یکی از روشهای مفید و تقریبا بی نظیر ، برای درمان احساس گناه است ، زیرا توبه ، سبب آمرزش گناهان و تقویت امید انسان به جلب رضایت الهی است به همین دلیل ، موجب کاهش اضطراب ناشی از اشتباهات گذشته فرد می شود ، هم چنین توبه انسان را به اصلاح و خود سازی وا می دارد و او را از مرتکب شدن مجدد به خطاها مصون می دارد .

صبر

صبر موجب تقویت شخصیت وافزایش توانایی انسان در برابر سختی ها و بارهای سنگین زندگی و حوادث و مصایب روزگار می شود . خداوند بندگان خود را به صبر سفارش می کند .

مثلا در سوره مبارکه بقره آیه ۱۵۳ می فرماید : ای افراد با ایمان از صبر ونماز ( در برابر حوادث سخت زندگی ) کمک بگیرید زیرا خداوند با صابران است. پس فرد متدین هرگز از مشکلات و سختی ها ، اظهار شکوه و ناتوانی نمی کند بلکه در مقابل حوادث روزگار مقاومت می کند .

فرد صبور دارای شخصیتی رشد یافته ، متعادل ، کمال یافته و تولید کننده ، فعال و از احساس اندوه و اضطراب به دور خواهد بود .علاوه بر دعا ، توبه و صبر ، انجام امور دیگری در سلامت روان انسان موثرند ، مانند نیکوکاری ، صدقه ، پرهیز از اذیت وآزار دیگران .

مجله اینترنتی اظهار

ممکن است شما دوست داشته باشید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

10 + 3 =